ADAM TAS KORİDORU

STELLENBOSCH

Güney Afrika

Resmi Katılımcı

Güney Afrika’nın Stellenbosch kentindeki Adam Tas Koridoru, bir otoyol, demiryolu ve nehir boyunca uzanan 375 hektarlık bir kentsel dönüşüm projesidir. Bu proje, yeterince değerlendirilmeyen arazileri “şehir içinde yeni bir şehir”e dönüştürerek yaşanabilir, güvenli ve sosyal entegrasyonun sağlandığı bir kentsel koridor oluşturmaktadır.

Cape Town’a 40 dakika uzaklıktaki Güney Afrika’nın en eski ikinci şehri olan Stellenbosch, aynı zamanda Afrika’nın bir inovasyon merkezi olarak tanınmakta olup, saygın bir üniversiteye ve gelişen bir iş ortamına ev sahipliği yapmaktadır. Muhteşem güzelliği, eski şehir karakteri ve olağanüstü zengin şarap bağlarıyla her yıl birçok yeni sakini ve milyonlarca ziyaretçiyi kendine çekmektedir.

İnsanlığın en eski başlangıçlarından itibaren uzanan Stellenbosch’un uzun tarihi karmaşıktır. Bu tarih, hem insanlığın adaletsizlik yapma kapasitesini hem de iyileşmeye doğru olağanüstü yolculuklar yapma kapasitesini hatırlatmaktadır. Manzarada açıkça görülen bu eski bölünmeler, kaynakların ve iyi niyetin adil paylaşımını bölmeye ve sınırlamaya devam etmektedir. Adam Tas Koridoru ise yeni bir hikâye yazmaktadır. Yol, demiryolu ve yaya güzergâhları boyunca “boncuk dizisi” gibi yapılandırılmış bu koridor, spor sahalarını, kültür alanlarını, üniversite bölgelerini ve yerleşim topluluklarını birbirine bağlayan kesintisiz bir kentsel omurga oluşturuyor. Burada, endüstriyel miras ve gayri resmi yerleşim alanları ortak bir geleceği paylaşmaya başlıyor. Bu koridor, iyi ve adil bir yerleşim alanını neyin oluşturduğuna dair anlayışımızı genişletiyor.

Stellenbosch Belediye Başkanı Jeremy Fasser:
“Stellenbosch, güzelliği, mirası, yenilikçiliği ve refahıyla dünya çapında tanınır. Ancak, çok sayıda sakinimiz için bu refah, eşit fırsatlara veya yaşam kalitesine dönüşmemiştir. Nesiller boyu, demiryolu hattı ve R44 karayolu, toplulukları hem fiziksel hem de sembolik olarak bölmüştür. Adam Tas Koridoru, bu bölünmelerin kalıcı olduğunu kabul etmiyor. İşte bu nedenle Stellenbosch, ‘Geleceğin Şehirlerinin 7 Harikası’ girişimine katılmaktan gurur duyuyor — çünkü şehrimizin geleceğinin, fırsatların yaşadığınız yere göre belirlenmediği bir gelecek olması gerektiğine inanıyoruz.

Özgürlük Şartı’nın tüm Güney Afrikalılara “konut, güvenlik ve rahatlık” vaat etmesinden 65 yıl sonra, Adam Tas Koridoru, bu vizyonu Stellenbosch’ta gerçeğe dönüştürmeye yardımcı olacak somut ve onaylanmış bir yol sunuyor. Bu, sıradan bir güvenlikli site ya da yukarıdan aşağıya dayatılan bir mega proje değildir. Bu, evlerin, okulların, iş yerlerinin, kamusal alanların ve fırsatların kolayca ulaşılabilir olduğu, yürünebilir, birbirine bağlı, karma kullanımlı ve farklı gelir gruplarının bir arada yaşadığı mahalleler yaratmakla ilgilidir. Bu, bölmek yerine birleştiren bir şehir inşa etmekle ilgilidir. Ve nihayetinde, bu fikir tek bir kişiden çok daha büyüktür. Aralardaki uçurumu kapatıyoruz. Daha bağlantılı bir Stellenbosch inşa ediyoruz. Ve her sakinin aidiyet hissetme, katılım sağlama ve refah içinde yaşama fırsatına sahip olduğu bir gelecek yaratıyoruz. Bize katılın ve birlikte daha iyi ve daha parlak bir gelecek inşa edelim.”

Hannes Van Zyl, Adam Tas Koridoru kampanya koordinatörü:
“Adam Tas Koridoru, daha iyi benliğimiz üzerine inşa etme vizyonuna dayanıyor.”

Geleceğin Şehirleri kriterlerine uyum

Çevre ve Doğa

Bu koridor, ekolojiyi bir süs unsuru değil, temel bir altyapı unsuru olarak ele almaktadır: Uzun süredir kirlenmiş olan Plankenbrug Nehri, sel riskini azaltma, kentsel serinletme ve biyolojik çeşitlilik sağlayan, doğallaştırılmış mavi-yeşil bir omurga olarak yeniden düzenlenmiştir. Kritik derecede tehlike altındaki renosterveld bitki örtüsünü barındıran ve 23. Madde uyarınca koruma alanı ilan edilen Papegaaiberg, kasabanın kenarında yer alan, koruma altındaki bir rekreasyon ve biyolojik çeşitlilik merkezi — doğal bir rekreasyon parkı — haline gelmektedir. Yeniden geliştirme çalışmaları, yeşil alanlar yerine 375 hektarlık atıl durumdaki sanayi arazisine yönlendirilmekte olup, yeşil hizmetler (çatı üstü güneş enerjisi, sürdürülebilir kentsel drenaj, yerli bitki örtüsü ile peyzaj) ve çevresel iyileştirme çalışmaları (asbestin kaldırılması, toprak kirliliğinin temizlenmesi) bölge düzeyindeki geliştirme yükümlülüklerine dahil edilmiştir.

Akıllı Şehir

Stellenbosch, üst düzey bir üniversite ve canlı bir iş ortamına dayanan Afrika’nın inovasyon merkezlerinden biridir; Stellenbosch Üniversitesi’ni koridorun kentsel omurgasına fiziksel olarak bağlayan özel bir “üniversite caddesi” bulunmaktadır. Ulaşım ağı, toplu taşıma ve motorsuz ulaşım araçlarına yönelmek üzere tasarlanmıştır. Kalkınma kararları, modelleme yoluyla belirlenen ekonomik etkiler (GSYİH, istihdam, hane halkı geliri) temel alınarak alınmaktadır ve “ortak yükümlülükler” yönetim modeli, genişletilmiş imar haklarını altyapı, konut ve çevre katkılarıyla ilişkilendirmektedir. Koridor planlamasından yola çıkarak Stellenbosch, tüm bölge için kapsamlı ve kapsayıcı bir imar politikasını onaylamıştır.

İnsan Merkezli

1.431 evi yok eden 2018 Kayamandi yangını ile bunu izleyen “Ortak Alanların Genişletilmesi” başlıklı tartışma belgesi ve istişare sürecinden doğan bu koridor, kamu katılımı sırasında kaydedilen hiçbir itirazın olmamasına dayanan, hükümet, akademi, iş dünyası ve sivil toplum arasındaki bir ortaklık sonucu ortaya çıkmıştır. Bu koridor, her biri kendine özgü bir karaktere sahip, yürünebilir, karma kullanımlı ve farklı gelir gruplarının bir arada yaşadığı mahalleler yaratmaktadır. Her bölgenin imar haklarına, uygun fiyatlı ve kapsayıcı konut yükümlülükleri dahil edilmiştir. Yenileme süreci, yerinden edilmeye dayalı olmaktan ziyade kademeli ve uyarlanabilir bir nitelik taşır; yaya köprüleri, bisiklet yolları ve arabalar yerine insanlara öncelik veren yeni tren istasyonları aracılığıyla gayri resmi yerleşim alanlarını, üniversiteyi ve tarihi kenti yeniden birbirine bağlar.